• Per. Ara 1st, 2022

ABD’de lobicilik ve Türkiye-ABD ilişkileri üstündeki tesiri

Byadmin

Eki 10, 2022

İngilizce’de “lobbying” olarak geçen Türkçe’ye ise lobicilik olarak çeviri edilen etkinlik günümüzde artık birçok ülkede giderek ehemmiyet kazanmaktadır. 

ABD’de lobicilik faaliyetlerikatılımcı demokrasinin mühim bir unsuru olarak görülmekte, bu çerçevede Amerikan siyasetinde mühim bir yer teşkil etmektedir.

Belediye başkanlarından ABD Başkanına kadar neredeyse tüm siyasetçilerin belirli lobi gruplarının desteklerini almadan seçilmeleri zor olsa gerek. 

1995 tarihindeki “Lobi Izahat Yasası” lobi şirketleri/kuruluşları ile bu alanda etkinlik gösteren kişilerin emek harcama usullerini düzenleyen temel yasadır.

Bu yasayla, lobicilerin kayıtaltına alınması sağlanarak emek harcamaları takip edilmekte, yasal olmayan yollara başvurmaları halinde tespit edilmeleri ve cezalandırılmaları sözkonusu olabilmektedir.

ABD Anayasası’nın Birinci Değişikliği/Ek Maddesi de lobiciliğe yasal dayanak olarak gösterilmektedir. 

ABD’de resmi istatistiklere nazaran, 2021 senesinde 3,73 milyar ABD Doları lobicilik faaliyetlerine harcanmıştır. Bu ABD tarihinde bir rekordur. 

ABD’de değişik lobi grupları bulunur. Bunlar bir sektörü, bir şirketi, etnik grubu, dini grubu ya da başka bir ülkeyi temsil edebilir.

Lobi şirketlerinin/kurumlarının amacı, değişik yollarla seslerini duyurarak karar alıcıların hareket tarzlarını, mevzuya yaklaşımlarını kendi lehlerine değiştirerek karar alma sürecini etkileyebilmektir.

Bunu yasama organında düzenlenen komite toplantılarına katılarak, bağış kampanyaları yürüterek, siyasetçilere mektuplar yazarak ya da telefonlar ederek yapmaları mümkündür. 

Lobicilik faaliyetlerinin bir kriz yaklaştığında ya da patlak verdiğinde değil, tertipli olarak yürütülmesi ve her düzeyde gerçekleştirilmesi başarı göstermiş olmada en etkili yöntemdir. 

Bir ülkenin lobicilik faaliyetini üstüne alan firmanın/kuruluşun ABD ile söz mevzusu ülke arasındaki ilişkilerin ortak gündeminde yeralan mevzulara nazaran hangi Kurultay üyeleriyle iyi mi ilişkiler geliştirilmesi gerektiği üstünde emek harcaması, bahse mevzu ülkenin dostluk grubunun üyelerinin artması için çaba sarfetmesi, yabancı ülkeler için kilit önemde olan ve Kurultay’nin her iki kanadında da bulunan Dış İlişkiler Komitesi ile Silahlı Hizmetler Komitesi üyelerini yakın takibe alması elzemdir.

Firmanın/kuruluşun, bakanlıklar ve çeşitli devlet kurumlarıyla da temas halinde olması gerekmektedir.

Tabiatıyla bu aşamada ülkenin Büyükelçiliğinin ve karşılıklı resmi ziyaretlerin ilişkilerin pekiştirilmesindeki görevi gözardı edilmemelidir. 

Bunun yanısıra, ABD siyasetinde mühim yer tutan öteki lobi gruplarıyla iyi ilişkiler yürütülmesi çarpan tesiri yaratır. 

ABD’deki İsrail-Yahudi Lobisi

ABD’deki en büyük İsrail yanlısı lobi olarak kabul edilen İsrail için Birleşen Hristiyanlar’ın (Christians United forIsrael) ortalama 7 milyon üyesi bulunmaktadır.

Amerikan İsrail Kamu İlişkileri Komitesi (American Israel Public Affairs Committee – AIPAC) ise, Amerikan Yahudi toplumunun çıkarlarını Kurultay nezdinde temsil eden ana çatı kuruluşudur.

AIPAC,Kurultay’nin Ortadoğu politikasının oluşturulmasında belirleyici rol oynar.

Amerikan Yahudi Kongresi (American Jewish Congress) ve Amerikan Yahudi Komitesi (American Jewish Commiittee) de ABD’de İsrail ve Yahudilerin çıkarlarını gözeten mühim kuruluşlar içinde yer alır. 

Araştırmalar Amerikan Yahudilerinin ABD mahalli, eyalet ve federal düzeydeki seçimlerde en fazla oy veren dini grup bulunduğunu göstermektedir. 

Yahudi kurumlarının ve varlıklı Amerikan Yahudilerinin siyasetçilerin seçim kampanyalarına eli açık bağışlarda bulundukları bilinmektedir.

Buna ilaveten, siyasetçiler ile danışmanları için düzenlenen İsrail ziyaretleri, dış siyaset mevzusunda geniş bilgiye haiz olmayan Amerikalı karar alıcılarını etkilemek için sıkça kullanılan bir yöntemdir. 

İsrail-Yahudi lobisi fikir kuruluşları ve medya üstünden de yoğun kampanyalar yürüterek kendi gündemlerinin gözetilmesi için çalışır. 

Rum-Yunan ve Ermeni Diasporalarının Lobicilik Faaliyetleri
ABD’deki Rum-Yunan ve Ermeni diasporaları da benzer yöntemlerle mahalli, eyalet ve federal düzeyde etkili olmak için çalışır.

Rum-Yunan grupları içinde son dönemde bilhassa Helen Amerikan Liderlik Konseyi (Hellenic American Leadership Council – HALC) Kurultay nezdindeki girişimleriyle ön plana çıkmaktadır.

HALC’ın Türkiye’nin F-35 programından çıkartılması ve F-16 satışına karşı gelinmesi amacıyla mühim hamlelerde bulunmuş olduğu Yunan basınında açık bir halde yer verilmiştir.

2012 senesinde kurulan Kurultay’deki Helen-İsrail İttifakı (Congressional Hellenic Israeli Alliance – CHIA) ise Kurultay üyelerinin bilhassa Doğu Akdeniz’e ve Türkiye’ye bakışlarını etkilemeye yönelik bir lobi grubudur.

ABD’de ağırlıklı olarak Kaliforniya Eyaletinde bulunan Ermeni toplumu ise, kilise ve derneklerden oluşan kurumsal diasporanın da tahrikiyle 1915 Vakaları çevresinde biraraya getirilmektedir.

O dönemde yaşanmış olan kimi gerçek kimi üretilen acılar diasporayı birleştirmekte ve Türkiye’ye karşı nefrete dönüştürmektedir.

Ermeni çatı kuruluşları Amerikan’nın Ermeni Ulusal Komitesi (Armenian National Committee of America – ANCA) ve ABD’nın Ermeni Asamblesi (Armenian Assembly of America-AAA) Amerikan Ermenileri ve Ermenistan adına ABD’li siyasetçiler nezdinde lobicilik icra eden iki mühim kuruluştur.

Ermeni lobisi geçtiğimiz yıllarda 1915 Vakaları’nın “soykırım” olarak tanınması yönünde hem eyaletler hem de federal düzeyde maalesef mühim kazanımlar elde etti.

Bu çerçevede,son olarak 2021 senesinde Biden Yönetimi 1915 Vakaları’nı “soykırım” olarak tanıdı.  

Türkiye ve Türk-Amerikan Toplumu ne yapmış oldu? Ne yapabilir?

Rum-Yunan ve Ermeni lobi grupları geçmişten bu yana Türkiye nefreti çevresinde birleşerek Türk-Amerikan ilişkilerini etkileme gayreti içerisindedir.

Son yıllarda Türkiye’nin İsrail’le ilişkilerindeki iniş çıkışlar İsrail-Yahudi lobisini bahse mevzu gruplarla artan oranda işbirliğine sevk etti.

Daha önceleri İsrail-Yahudi lobisi Türkiye aleyhine getirilen tasarılara direnme gösterirken ya da hiç olmazsa karşı çıkmaz iken durum aksi yönde değişmiştir.

Türk-İsrail ilişkilerinin düzelmesiyle tekrardan eskiye dönülmesi mümkün olabilir mi? Bunu süre gösterecektir.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 77. BM Genel Kurulu marjında Yahudi kuruluşlarıyla yapmış olduğu çeşitli temaslar bozulan bu ilişkilerin tekrardan tesis edilmesine yönelik bir hamle olarak görülebilir. 

Türkiye geçmişten bu yana ABD’de çeşitli lobi şirketleriyle emek harcayarak Kurultay nezdinde çıkarlarınısavunmaya çaba gösterdi.

Sadece öteki ülkeleri Türkiye’den ayıran temel fark arkalarında kuvvetli bir diasporanın olmasıdır.

ABD çapında birçok Türk-Amerikan derneği bulunmaktadır. Bunlar kendi bölgelerinde savaşım de etmektedir.

Ne var ki bu dernekler değişik sebeplerden dolayı biraraya gelememiştir.

Türkiye’nin süre içinde bu dernekleri birarada tutma, mahalli, eyalet ve federal düzeyde lobi yapmalarını sağlama girişimleri olmuştur.

Bir öteki husus, yukarıda sayılan öteki tüm diasporaların üyeleri değişik düzeylerde siyasette ve devlette yer verilmiştir.

Türk diasporası ise genel olarak siyasetten uzak durmayı tercih etmiştir.

ABD’nin halihazırdaki Atina Büyükelçisi Yunan kökenlidir. ABD Kongresi’nde Yunan asıllı siyasetçiler bulunmaktadır. Geçmişte Kaliforniya’da Ermeni asıllı bir vali seçilmiştir.

Bilinmiş olduğu kadarıyla Türk-Amerikan toplumundan hemen hemen bu düzeyde bir temsiliyet olmamıştır. 

Türk-Amerikan Toplumu kilit rol oynayabilir

Aralarındaki görüş farklılıklarına karşın Türk-Amerikan toplumu ortak çıkarlar ve Türkiye’nin ulusal menfaatleri çevresinde birleşerek ABD’li siyasetçiler nezdinde bir tesir yaratabilir.

ABD’da yaşayan Türkler bilhassa Ermenilerin aksine topluma katma kıymet elde eden insanlardır.

Türk-Amerikan ilişkilerinin mevcut seyri en fazla onları etkilemektedir.

Dolayısıyla ikili ilişkilerin düzeltilmesi yönünde çaba göstermeleri de herşeyden ilkin kendi çıkarlarına ondan sonra da şüphesiz ülkelerinin menfaatinedir. 

Türk-Amerikan toplumunun yerel-eyalet ve federal düzeyde yapacakları lobi faaliyetlerine Vaşington’da anlaşılacak iyi bir lobi şirketiyle destek verilmesi, ek olarak Türkiye’ye müzahir öteki ülkelerin lobileriyle ortaklık yapılması, Türk-İsrail ilişkileri de düzelme yolunda ilerledikçe İsrail-Yahudi lobisiyle ilişkilerin tekrardan geliştirilmesi kısa vadede olmasa da orta ve uzun solukta Türk-Amerikan ilişkilerine pozitif yansıyacaktır.

Bu sayede, Kurultay’ye getirilen Türkiye aleyhindeki tasarılara direnme göstermek tekrardan mümkün olabilecektir. 

 

 

*Bu makalede yer edinen fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

mersin escort antalya escort bursa escort antalya escort istanbul evden eve nakliyat fethiye escort escort bayan