• Per. Eyl 29th, 2022

Afganlar içinde unvan düşkünlüğü | Independent Türkçe

Byadmin

Eyl 20, 2022

Afganistan, içi boş unvanların en bolca olduğu ve en sık kullanıldığı ülkelerden biridir.

O yüzden bu ülkede karşılaştığınız her iki üç kişiden biri ya doktordur, ya mühendistir, ya generaldir, hiçbir unvanı yoksa da en azından hacıdır.

Bu yüzden, Afganların bir araya gelmiş olduğu ufak toplantılarda bile en sık duyacağınız sözlerden biri “dakter haiz” (hekim bey), “incinyer haiz” (mühendis bey), “cenral haiz” (general bey) yada “hacı haiz”tir.

Derhal belirtelim buradaki haiz kelimesi, Türkçedeki anlamından değişik olarak bey yada beyefendi manasında kullanılır. 

Dışarıdan bakan biri, bir yabancı, “Madem ki Afganistan’da bu kadar hekim, mühendis ve general var, o vakit ülke niçin o halde?” diye sorabilir.

Bunun sebebi, bu unvanların içinin büyük seviyede boş olmasıdır. Kendilerine hekim haiz/hekim bey yada incinyer haiz/mühendis bey diye hitap edilenlerin yüzde 98’i ne gerçek bir doktordur ne de gerçek bir mühendis. 

Geçmiş hayatlarında tıpla oldukca uzaktan da olsa en küçük bir ilişkisi olmuşsa, örnek olarak bir ilk yardım kursuna katılmışsa yada bir sıhhat kursunda iğne yapmayı öğrenmişse, bu ufak tecrübe artık onlara hekim bey diye hitap etmek için yeterlidir. Aynı durum mühendisler için de de söz mevzusudur.  

Komünist dönemde ve onu takip eden iç harp yıllarında askeri rütbeler kıtlık zamanındaki besin karneleri benzer biçimde bolca elden dağıtıldığı için Afganistan bir ara general enflasyonu yaşamıştı.

Sadece Karzai iktidarının son yıllarında cömertçe dağıtılan general rütbelerinin bir çok iptal edildi.

Buna rağmen rütbeleri iptal edilen eski generaller unvanlarından bir türlü vazgeçmediler.

Bu yüzden Afganistan’da her köşe başlangıcında bir generalle karşılaşırsanız, şaşırmayın. 

Hacılara erişince, onların hac ziyaretleri gerçektir; fakat gerçek olmayan, kendilerine hacı haiz diye hitap edilenlerin büyük bir kısmının hacılara özgü ağırbaşlılıktan ve adab-i muaşeretten uzak olmalarıdır.

Son yıllarda hac ziyaretleri gezinsel gezilere indirgendiği için genç yaşta bir sürü insan umre ziyareti yapmış ve hacı unvanı kazanmıştır.

Fakat mukaddes mekanları ziyaret ettikten sonrasında dünyevi konulardan el çekip daha oldukca maneviyata yönelen eski dönem hacılarla bu yeni türeme hacılar içinde dağlar kadar fark vardır. 

Bu bölüm, mevzuyla ilgili referans noktalarını ihtiva eder. (Related Nodes field)

Afganistan’da insanların unvanlara, üstelik de hak etmedikleri unvanlara bu kadar düşkün olmalarının sebebi, tek kelime ile komplekstir.

Gerçek bir mesleği ve hayatında gurur işitebileceği bir başarısı olmayan bir sürü insan, bulabildiği ilk unvana dört elle sarılarak toplumda saygınlık ve saygınlık kazanmaya iş koşturmacasındadır.

Son dönemde Afganlar bu unvan çılgınlığını yada maskaralığını bir adım daha ileri götürerek dünyada hiçbir yerde kullanılmayan bir unvan daha uydurmuşlar, yüksek lisans meydana getiren insanlara “master haiz” diye hitap etmeye başlamışlardır. Türkçesi ile “yüksek lisanslı beyefendi”.

Bildiğiniz benzer biçimde yüksek lisans CV’lerde gösterilse de doktorlar ve doktora yapanlar için olduğu benzer biçimde, gündelik hayatta (bir hitap seçimi olarak) kullanılmaz. 

Tanıdığım azca sayıdaki gerçek tıp doktoru yada doktora unvanı olanların, günlük dünyadaki karşılaşmalarda yada tanışmalarda son aşama mütevazı davranarak bu unvanları kullanmadıklarını fark ettim, buna rağmen sahtelerinin, biriyle tanıştıklarında unvanlarına hususi vurgu yaptıklarına tanık oldum.

Aslına bakarsak dikkatli bir gözlemci için bu hususi vurgu bile her şeyi idrak etmek için kafi, başka söze gerek yok. 

 

 

*Bu makalede yer edinen fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

mersin escort antalya escort bursa escort antalya escort istanbul evden eve nakliyat fethiye escort escort bayan