• Cts. Eki 1st, 2022

Batı’da soyutlama edilen Putin ŞİÖ Zirvesi’nde istediği desteği bulamadı

Byadmin

Eyl 19, 2022

Bu hafta Ukrayna krizi yedinci ayına giriyor. Ukrayna son birkaç haftada sahada mühim kazanımlar elde etti.

Rusya ise askerlerinin geri çekilmekten ziyade, tekrardan konumlandırıldıklarını (regroup) ileri sürüyor.

Her iki taraf da zafer duyuru etmek istiyor. Bu yüzden kısa sürede bir ateşkes ya da sulh anlaşmasının imzalanması gündemde gözükmüyor. 

Rusya’nın, Ukrayna’da istediği hız ve şekilde bir başarı elde edememiş olması, bundan sonrasında da edemeyecek olmasının belirginleşmesiyle, Rusya Devlet Başkanı Putin dünya sahnesinde giderek yalnızlaşıyor. 

Bu yıl kuruluşunun 20’nci senesinde Şanghay İşbirliği Örgütü’nün (ŞİÖ) Liderler Zirvesi Özbekistan’ın zamanı Semerkant şehrinde düzenlendi.

Zirve; Ukrayna Savaşı, ABD-Çin gerginliği, Kırgızistan-Tacikistan sınırındaki tırmanma, Azerbaycan-Ermenistan arasındaki sıcak çatışma, Afganistan’da artan istikrarsızlık benzer biçimde çeşitli sorunların gölgesinde gerçekleşti.

Zirve’nin kendisi normal olarak önemliydi, sadece mevcut sınamalar karşısında meydana gelen ikili görüşmeler ön plana çıktı. 

Zirve’de hem verilen görüntülerden hem de meydana getirilen açıklamalardan Putin’in bir tek Batı nezdinde değil, bununla birlikte Doğu’da da saygınlık yitirilmesine uğramaya başladığı anlaşılıyordu.

Görüşmelere bilerek geç kalan ve sıkça bekleten, ek olarak üst perdeden bakan Putin bu kere ikili görüşmelerin birçoğunda bekleyen taraftı.  

Putin’in bu görüntüleri toplumsal medyada geniş yankı buldu. 

Zirve bildirisinde Ukrayna savaşına atıfta bulunulmaması ve liderlerin savaşın uzamasına ilişkin duydukları endişeyi dile getirmeleri Putin’in istediği ve beklediği desteği bulamadığının göstergesiydi. 
 

aa2.jpg

 

ŞİÖ üyelerinin Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline yönelik tutumları 

Zirvede en fazlaca dört gözle beklenen ikililerin başlangıcında Putin ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping görüşmesi geliyordu.

İki önder Rusya’nın işgali öncesinde şubat ayının başlangıcında Pekin Olimpiyatlarının açılışında bir araya gelmiş ve ülkeleri arasındaki ilişkilerin sınır tanımadığını açıklamışlardı.

İki liderin yedi ay önceki karşı karşıya temasının peşinden fazlaca şey değişti. Rusya Ukrayna’da istediği başarıyı elde edemedi. Batı’nın yaptırımları Rusya’yı ciddi anlamda zora sokmaya başladı.

Çin’in Rusya’ya savaşın başlangıcında “haklı güvenlik kaygılarını anladığı” yönünde verdiği zımni destek sebebiyle en fazlaca tecim yapmış olduğu Batı’yla son yıllarda bozulmaya süregelen ilişkilerinin daha da kötüleşmesi riski hayata merhaba dedi. 

Nitekim, 15 Eylül’de gerçekleşen Putin-Şi görüşmesinde Rus önder ülkesinin tek Çin politikasına verdiği desteği altını çizdi, sadece buna karşılık Ukrayna mevzusunda Çin tarafınca bir izahat gelmedi.

Kremlin’in toplantıya ilişkin yayımladığı görüşme metninde “Putin’in Çin’in Ukrayna krizi bağlamındaki dengeli tutumuna değinerek, Pekin’in bu çerçevedeki sual ve endişelerini anladıklarını ifade etmiş olduğu” kayıtlarda yer aldı.

Çin Dışişleri Bakanlığı tarafınca meydana getirilen açıklamada ise, Çin’in endişelerine ya da sorularına asla değinilmedi. 
 

AFP.jpg

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ŞRus mevkidaşı Vladimir Putin ile yapmış olduğu görüşmede, Çin’in “iki ülkenin temel çıkarlarını ilgilendiren mevzularda karşılıklı kuvvetli destek sağlamaya hazır olduğu” mesajını verdi / Fotoğraf: AFP

 

Tek kutuplu dünya düzenin çöktüğü ve dünyanın fazlaca kutupluluğa evrildiği yönünde Çin ve Rusya’dan gelen açıklamalar çerçevesinde, Çin’in Batı ve ABD’yi tek başına karşısına almak istemeyeceği, bu yüzden Rusya’yı yanında tutmaya devam edeceği açıktır.

Öte taraftan, Çin Ukrayna’daki savaşın uzamasını kendi çıkarları sebebiyle istememektedir.

Semerkant’ta gerçekleşen görüşmede de Şi’nin bunu Putin’e net bir halde ifade etmiş olduğu anlaşılmaktadır.
 

AFP.jpg

Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Rusya lideri Vladimir Putin ile ŞİÖ Zirvesi kapsamında bir araya geldi / Fotoğraf: AFP

 

Semerkant’ta Putin’e bir eleştiri de dünyanın en büyük demokrasisi olarak anılan Hindistan’ın Başbakanı Narendra Modi’den geldi.

Tabanca tedarikinin yarısından fazlasını Rusya’dan elde eden Hindistan da Çin benzer biçimde işgalin başından bu yana Rusya’yı kınamaktan sarf-ı nazar etti.

Hindistan geçtiğimiz aylarda gene Çin’le beraber Rusya’dan petrol alımını ciddi oranlarda artırdı.

Fakat, ŞİÖ Zirvesi marjında Modi’nin Ukrayna krizine yönelik ifadeleri Şi görüşmesi akabinde Putin’de soğuk duş tesiri yarattı.

Modi devrin cenk değil demokrasi, dış ilişkiler ve diyalog süreci bulunduğunu, Putin’e bunu daha öncede de telefon görüşmelerinde defaatle vurguladığını belirtti.

Putin ise cevaben, Hindistan’ın Ukrayna krizi bağlamındaki tutumunun ve bu bağlamdaki endişelerinin bilincinde bulunduğunu, bu durumun bir an evvel son bulmasını istediklerini beyan etti.

Modi’nin savaşla ortaya çıkan küresel enerji ve besin krizi sebebiyle hem Hindistan’ın hem de bölgenin negatif yönde etkileneceğini görerek Sovyetler Birliği döneminden bu yana iyi ilişkiler yürüttüğü Rusya’nın liderine bu mesajı vermesi zirveye damgasını vuran gelişmelerden biriydi. 
 

aa.jpg

Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Devlet Başkanları 22. Toplantısı, Özbekistan’ın zamanı Semerkant şehrinde gerçekleştirildi / Fotoğraf: AA

 

Rusya’nın Abhazya, Cenup Osetya ve Kırım’a yönelik politikalarına destek bulmak amacıyla geçmişte Orta Asya Cumhuriyetlerine baskı yapmış olduğu biliniyor.

Krizin başlangıcında Orta Asya ülkeleri Ukrayna’nın işgalini tedirginlikle izlerken bir taraftan sıranın kendilerine gelebilecek olması ihtimalinden ciddi kaygı duydular.

Kırgızistan Rusya’nın müdahalesine destek verirken, Özbekistan, Tacikistan ve Kazakistan müdahaleye net bir halde karşı çıkmadılar.

Savaşın sürmesi ve Orta Asya ülkelerinin ekonomilerinin negatif yönde etkilenmeye başlamasıyla bahse mevzu ülkeler Rusya ile Batı’dan gelebilecek yaptırımlar içinde sıkışıp kaldılar ve nitekim bölge ülkeleri içinde çatlak sesler çıkmaya başladı.

Kazakistan’ın ilerleyen zamanda Ukrayna’ya askeri yardım göndermesi ve Cumhurbaşkanı Tokayev’in geçtiğimiz Haziran ayında düzenlenen 25. St. Petersburg Ekonomik Forumu’nda Donetsk ve Luhansk’ı tanımayacaklarına yönelik Putin’in mevcudiyetinde sarfettiği sözler Rusya’da tepkiyle karşılandı.

ŞİÖ Zirvesi marjında Putin Kırgızistan, Türkmenistan ve Özbekistan liderleriyle biraya geldi, sadece görüşmeler hakkında Kremlin hiçbir detay vermedi. 

Bu bölüm, mevzuyla ilgili referans noktalarını ihtiva eder. (Related Nodes field)

Öteki taraftan, savaşın uzaması Orta Asya Cumhuriyetleri’nin istikrarını direkt etkilemeye adım atmıştır.

Rusya’nın dikkatini Ukrayna’ya çevirmesi bölgesel gerginliklerin tekrardan ortaya çıkmasına niçin oldu.

Tacikistan ve Kırgızistan ile Azerbaycan ve Ermenistan içinde yaşanmış olan çatışmaları bu çerçevede değerlendirmek doğru olacaktır. 

Putin geri adım atmayacaktır 

Putin ŞİÖ Zirvesi sonrasında Rus basın mensuplarıyla gerçekleştirdiği basın toplantısında gelen bir soruya cevap olarak; Rusya’nın Ukrayna’daki hususi askeri harekatının planlarının değişmediğini vurgulayarak, duruma gore sahadaki generallerin anlık bazı kararlar aldıklarını belirtti, sadece her hal ve karda amaçlarının Donbas’ın tümüyle kurtarılması bulunduğunu yineledi.

Putin ve Rusya internasyonal toplumdan ne kadar soyutlanırsa soyutlansın geri adım atmayacaktır.

Putin’in yanıtı da bunun göstergesidir. Rus ordusu son dönemde ciddi kayıplar aldı.

Basında Rusya’nın Şimal Kore’den bile tabanca tedarik etmeye çalmış olduğu yönünde haberler içeriyor.

Ek olarak Rusya’nın yarıiletkenler sıkıntısı çekmiş olduğu için bozulan askeri teçhizata beyaz eşyalardan çıkan çiplerin konulduğu belirtiliyor.

Avrupa’yı zor bir kışın beklediği doğrudur, sadece kışın Rusya için de kolay geçmeyeceği açıktır. 

 

 

*Bu makalede yer edinen fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

mersin escort antalya escort bursa escort antalya escort istanbul evden eve nakliyat fethiye escort escort bayan