• Cum. Eyl 30th, 2022

Diasporanın intikam savaşı ve Paşinyan’ın bağımsız Ermenistan direnişi

Byadmin

Eyl 20, 2022

Azerbaycan-Ermenistan sınırında ikinci Karabağ Savaşı’ndan beri en şiddetli çatışmalar yaşandı. Her iki taraf da ateşkes ihlallerinden dolayı birbirini suçladı. Resmi açıklamalara gore, minimum 135 Ermeni askerine karşılık 71 Azerbaycan askeri şehit oldu. 

Nancy Pelosi’nin hafta sonu yapmış olduğu Ermenistan ziyareti ve Azerbaycan’ı suçlayan açıklamaları ortamı daha da gerdi.

Paris ve Tiflis’te Azerbaycan elçiliklerine meydana getirilen saldırılar ise diasporanın adeta barut fıçısı bulunduğunu gösterdi.

Azerbaycan Müdafa Bakanlığı, çatışmaları Ermenistan güçlerinin başlattığında ısrarlı. 12 Eylül gecesinde Daşkesen, Kelbecer, Laçın ve Zengilan civarında Ermenistan güçlerinin provokasyona giriştiğini ve misliyle karşılık verildiğini söylüyor.

Ermenistan ise saldırgan tarafın Azerbaycan bulunduğunu, üstünde görüşme edilmekte olan kalıcı sulh anlaşması şartlarını Azerbaycan’ın güç kanalıyla dayatmaya çalıştığını iddia ediyor. 

Gerçek şu ki; oldukça sayıda şehit vermiş olsa da Azerbaycan işgal altındaki 11 bin kilometrekare araziyi geri aldı. 

Peki, şimdi ne olacak?

Ilk olarak belirtmek gerekir ki; resmi açıklamalar, yaşanmış olan şiddetli çatışmaları kamuoyunun anlamasını zorlaştırıyor. Zira 10 Kasım 2020 günü taraflar içinde ateşkes anlaşması imzalanmıştı.

Bu anlaşmanın en mühim neticelerinden birisi Karabağ’daki Ermenilerin Ermenistan’a geçişlerde kullandığı Laçın koridorunun yerine yeni bir yol yapılmasıydı.

Azerbaycan Laçın’ın dışından geçen yolu tamamladı ve Ermenilerle geçici Rus askerlerinin Laçın’dan çıkmasını talep etti.

Ermeniler buradaki evleri ve ağaçları da yakarak bölgeden ayrıldı. 26 Ağustos’ta Laçın Azerbaycan kontrolüne geçti.

Bu bölüm, mevzuyla ilgili referans noktalarını ihtiva eder. (Related Nodes field)

Bu mühim gelişme sonrasında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan Brüksel’de AB Konseyi Başkanı Charles Michel aracılığında dördüncü tur sulh görüşmelerini sürdürdü.

Ne var ki görüşmelerin arkasından taraflar tutarsız açıklamalar yapmış oldu. Her ne kadar resmi açıklamada Başkanlar, “Dışişleri bakanlarına sulh anlaşmasının taslak metinleri üstünde çalışmak suretiyle bir ay içinde bir araya gelme talimatı verdi” denilse de Zengezur ve Laçın koridorları mevzusunda taraflar içinde düşünce ayrılıkları gün yüzüne çıktı.

Azerbaycan, Ermenistan sınıra kadar gidecek karayolunu tamamladı. Ermenistan ise hemen hemen inşaata bile başlamadı. Bu durumda Azerbaycan’ın alternatif yolu kullanın baskısı havada kaldı.

Erivan yönetiminin mutabakat gereği koridorlar mevzusunda üstüne düşeni yapmadığı açık. Bu rastlantı değil, zira aşağıda değineceğimiz benzer biçimde koridorlar mevzusunda Ermenistan’da kafalar karışık. 

Azerbaycan liderine güveniyor

Gelişimleri yakından takip edenler için ise çatışmalar {hiç de} sürpriz değil. Zira varılan anlaşmalarda oldukça fazla muğlak madde var.

Ek olarak, Ermenistan ve Ermeniler yenilgiyi ne tam olarak kabul edebildiler ne de içlerine sindirebildiler.

Azerbaycan’da ise zafer coşkusu ve liderliğe itimat var. Dolayısıyla anlaşmanın hayata geçeceğinden oldukça azca kuşku duyuluyor. Zira İlham Aliyev kendi özgür iradesiyle Ermenistan ile ilişkilerini yürütebiliyor.

Nikol Paşinyan’ın işi hakkaten zor. Paşinyan’ın bir ayağında Diaspora prangası, diğerinde içerdeki karşıcılık var.

Öteki taraftan geçmişte hiçbir sözünü tutmayan fakat devamlı yeni vaatlerde bulunarak diasporanın nefretini körükleyen AGİT üyeleri var.

Bilhassa Fransa Başkan’ı Emanuel Macron’un çatışmaları körükleyen ve kendi Ermeni seçmenlerini yüreklendiren tarafgir açıklamaları kaygı verici.

Diğer yanda pazar günü Ermenistan’ı ziyaret eden Nancy Pelosi’nin çatışmalardan Azerbaycan’ı görevli tutan ve Azerbaycan’a tabanca ambargosu tehditleri içeren açıklamaları dikkat çekici.

Amerikan Ermeni diasporasının etkin kuruluşu ANCA uzun süredir engelleme taleplerini dillendiriyordu.
 

anca 2.jpg

ANCA, taraffından piyasaya çıkan bildiride, Ermenistan Meclisi’nin, Azerbaycan’ın, Ermenistan ve Artsakh’a yönelik saldırısını kınayan kurultay kararını sunmuş olduğu ifade ediliyor

 

Sulh isteyen Paşinyan’ın karşıcılık karşısında işi zor

Ne var ki bu açıklamalar Paşinyan’ın işini daha da zorlaştırıyor.

Seçimleri ezici bir zaferle kazanmasına karşın Paşinyan, dışarda ANCA tarafınca yönlendiren diaspora muhalefeti; içerde ise Serj Sarkisyan ve Rober Koçaryan’ın benzer biçimde iki eski başkanın organize etmiş olduğu iç karşıcılık ile karşı karşıya.

Bu iki önder, arkalarında sözde Karabağ Müdafa Ordusu yardımı ile suikast girişimlerine varan şiddetli bir muhalif hareketi yürütüyorlar.

Şimdilik, esas amaçlarını Ermenistan ile Azerbaycan içinde 44 gün devam eden harp sonunda imzalanan ateşkes anlaşmasını uygulatmamak olarak açıklıyorlar.

Sadece Paşinyan’ı devirmek istedikleri de ortada. Buna karşılık Paşinyan diasporanın bilhassa Taşnak kanadıyla köprüleri atmış benzer biçimde.

Diasporanın kuvvetli figürü Mourad Papazian’n Ermenistan’a girişine izin verilmemesi bunun ilk işaretiydi.
 

Paşinyan aa.jpg

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan / Fotoğraf: AA

 

Ermenistan Başbakanı Paşinyan ise kendisini hain duyuru eden muhaliflere karşın, Azerbaycan ile sulh yapmanın Ermenistan’ı bağımsızlaştıracağını ileri sürüyor.

Şimdilik Erivan ve Karabağ’ın başşehri Hankendi’deki (Ermenilere gore Stepanakert) protestoları göğüsleyebilecek kamuoyu desteğine haiz görünüyor.

Nitekim 14 Eylül günü Ermenistan Meclisi’nde yapmış olduğu konuşmada oldukça net ve sert konuştu: 

Biz bir evrak imzalamaya hazırız. Bunun için eleştirileceğiz, paylanacağız ve hatta hain duyuru edileceğiz. Bir ihtimal cemiyet bizi iktidardan uzaklaştıracak, fakat bu anlaşmanın sonucunda 29 bin 800 kilometrekare toprak içinde kalıcı bir sulh ve güvenlik sağlanacaksa kıvanç duyarız. 

Paşinyan, kendisini ihanetle suçlayanlara da cevaben şu şekilde dedi:

Ben oldukça kati bir karara vardım. Bana nasıl biteceği da umurumda değil. Ben Ermenistan Cumhuriyetinin kaderiyle ilgileniyorum.

Paşinyan’ın bu sözleri bilhassa muhalif kanatta infiale niçin oldu. Binlerce muhalif sokaklara Erivan ve Karabağ başşehrinde sokaklara döküldü. Paşinyan istifaya çağrıldı.

Koçaryan ve Sarkisyan yaptıkları açıklamalarda Paşinyan’ın Karabağ’ı sattığını söyleyerek kitlelerin öfkesini körüklediler. 
 

AA.jpg

Ermenistan’da Paşinyan’ın istifasını isteyen protestocular meclis önünde fiil düzenledi / Fotoğraf: AA

 

Aynı saatlerde Batılı bazı ajansların çatışmaların perde arkasındaki ana sebep olarak Zengezur Koridoru’nu Paşinyan’ın açmayı kabul etmesini göstermesi gözden kaçmadı.

Bu suçlamalara Paşinyan, Feysbuk sayfasından çarşamba gecesi yapmış olduğu açıklamada, hemen hemen bir antak kalma imzalamadığını ve bu mevzuda ortada bir antak kalma taslağı da bulunmadığını duyurdu.
 

 

Bununla beraber Paşinyan, sulh anlaşmasına taraf bulunduğunu da açıkça altını çizdi:

Hayallerimizi süsleyen bir antak kalma olmayabilir fakat Ermenistan’ın bağımsızlığının ve istikrarının teminatı olacaktır.
 

Kalıcı sulh niçin sağlanamıyor?

Peki, Azerbaycan ve Ermenistan bununla beraber sulh istediklerini açıklıyor ise, niçin nihai sulh bir türlü gelmiyor? 

Gelmiyor, zira taraflar aynı mevzularda oldukça değişik noktadalar.

Birincisi; Azerbaycan ayrılıkçı Karabağ Ermenilerinin duyuru etmiş olduğu sözde “Artsakh Cumhuriyeti”ni haklı olarak tanımıyor.

Ermenistan ise hem tanıyor hem de ayrılıkçı “Artsakh Müdafa Ordusu”nun bağımsız hareket ettiğini iddia ediyor.

Bu derin yar, 10 Kasım 2020 tarihinde imzalanan ateşkes anlaşmasının bazı maddeleri üstünde de ihtilaf doğuruyor.

Şu şekilde ki; 4’üncü madde Ermenistan’ın Karabağ topraklarından Ermeni askerlerin çıkmasını ve Rus sulh güçlerinin yerleşmesini karara bağlamıştı.

Buna karşın Ermenistan 4’üncü maddenin yalnız Azerbaycan tarafınca kurtarılan toprakları kapsadığını ileri sürüyor.

Karabağ (Artsakh) Müdafa Ordusu askerlerini de Ermenistan ordusu mensubu olarak görmüyor. Paşinyan ısrarla Ermenistan Cumhuriyetinden hiçbir askerin Karabağ’da olmadığını söylüyor. 

Daha ilkin de Arayik Harutyunyan’ın yönettiği Karabağ korsan meclisi, Paşinyan’ı Karabağ Ermenilerinin siyasi-hukuki-askerî haklarına ihanet etmekle suçlamış ve görüşme sürecini başlatması sebebiyle “Ermenistan’ı, Türkiye ve Azerbaycan’a satmakla” suçlamıştı.

Eski başkan Koçaryan’ın adamlarından Edgar Kazaryan ve Avetik Çalabyan adlı milletvekilleri ise Paşinyan’ın Rus güçlerini Gümrü’den çıkarma hazırlığı yapmış olduğu iddiasını ortaya atarak Paşinyan’ı Rusya ile karşı karşıya getirmeye çalıştılar. 

Bu açıklamalar Ermenistan başkentinde sulh isteyen Paşinyan’a karşı Karabağ klanı ve diaspora destekli bir karalama, yalnızlaştırma ve nefret propagandası yürütüldüğünü gösteriyor.

Bununla beraber diasporanın ve özelikle Taşnak kuruluşu ANCA’nın Ermenistan siyasetindeki tesirini de açıklıyor. 
 

anca.jpg

“ANCA, Azerbaycan’ın Ermenistan’a yönelik saldırısını kongreden kınadı”​​​​​

 

Kalıcı sulh anlaşmasının bir türlü imzalanmamasının ikinci sebebi de işte bu ayrılıkçı Karabağ Ermenileri.

Barışı kabul etmeyen ayrılıkçılar sık sık sınırda sebepsiz çatışmalar çıkartarak Ermenistan ve Azerbaycan içinde gerginlik çıkmasını istiyor.

Terk ettikleri köyleri yakarak vandallık sergiliyor. Bu yüzden Rusya’nın ateşkes sağlandığını açıklamasından sonrasında bile sınırda çatışmalar ara ara patlak veriyor.

Öteki taraftan Ermenistan’ın yeni İnsan Hakları Savunucusu (Ombudsman) Kristina Grigoryan, son çatışmalarda dört sivilin yaşamını kaybettiğini ve 2 bin 570 sivilin topraklarını terk etmek zorunda kaldığını bildirdi.

Kuşkusuz, bu açıklamalar yalnız diaspora Ermenilerinin değil dünya kamuoyunun da kazanılmasına yönelik açıklamalar.

İşe de yarıyor. Azerbaycan saldırgan taraf olarak gösteriliyor. Sanki işgal altındaki topraklarını kurtaran değil, işgalci bir tarafmış benzer biçimde lanse ediliyor.

Kalıcı bir barışın sağlanmasının önündeki üçüncü engel Laçın ve Zengezur Koridoru hakkında tarafların değişik görüşlere haiz olması.

Diaspora, Laçın Koridoru ve etrafındaki yerleşimlerin Azerbaycan’a verilesine şiddetle karşı çıkıyor. Paşinyan da bu yüzden bu mevzuda ayak sürüyor benzer biçimde görünüyor.

Oysa 44 gün devam eden Karabağ savaşından sonrasında varılan ateşkes anlaşması üç senelik bir süre içinde Laçın’ın Azerbaycan’a devredilmesini öngörüyordu.

Bu kısmen gerçekleşti fakat aslolan mesele alternatif yol. Ermenistan anlaşmaya aykırı olarak hâlâ Hankendi ile Erivan içinde yeni bir ulaşım koridoru inşa etmedi.

Azerbaycan ise bugünlerde Laçın’ın boşaltılmasını ve etrafındaki yerleşimlerin kendisine bırakılmasında ısrar eden. Sadece Ermenistan alternatif güzergâhın inşasına gelecek ay başlanacağını deklare etti.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ise Fransa Cumhurbaşkanı Makron ile yapmış olduğu son görüşmede yolun Azerbaycan topraklarında kalan kısmının tamamlandığını bildirdi. 

Bu durum bugünlerdeki şiddetli çatışmaların ana sebebidir. Zira Azerbaycan Ermenistan’ın topraklarını terk etmesini ve artık alternatif güzergahı kullanmasını istiyor.

Öte taraftan Paşinyan bazen tutarsız açıklamalar yapıyor. Bigün yolun inşasına gelecek ay başlanacak derken başka bigün Laçın koridorunun inşası ile ilgili hemen hemen tam bir mutabakat sağlanmadığını iddia ediyor.

Üstelik 2020’de bu bölgede döşediği mayınları da temizlemiyor.

Ermenistan’da kafalar karışık

Bizim tahminlerimize gore, Azerbaycan sürecin hızlanmasını istediği için bazen Laçın Koridoru etrafındaki köylerin kontrolünü ele geçirmek için operasyonlar yapıyor.

Sözde Karabağ ordusu da sık sık Azerbaycan köylerine saldırılar düzenliyor. Çatışmalar da bu yüzden çıkıyor. Her iki taraf birbirini ateşkesi ihlal etmekle suçluyor.

Azerbaycan ise Ermenistan’ın meydana getirilen anlaşmalara uymasını istiyor. Ermenistan’ın nihai sulh anlaşmasını imzalamaktan imtina ettiğini, kasıtlı olarak geciktirmeye çalıştığını iddia ediyor. 

Nitekim Paşinyan da 13 Eylül günü Ermenistan Parlamentosunda yapmış olduğu konuşmada, Azerbaycan’ın saldırıları sulh görüşmelerinde gelişme olmaması yüzünden yapmış olabileceğini belirtti.

Bazı Ermenistan politika uzmanları da Azerbaycan’ın masada isteklerini kabul ettirmek için saldırılara başvurduğunu ileri sürüyor.

Dış siyaset uzmanlarından Benyamin Poghosyan, şu an yaşanmış olan çatışmaların Ermenistan-Azerbaycan görüşmelerindeki hüsranın bir sonucu bulunduğunu iddia ediyor. 

Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Armen Grigoryan ise Azerbaycan’ın Karabağ ile Ermenistan arasındaki trafiği düzenleyen alternatif yolun kullanmasına dair ısrarının gayrimeşru bulunduğunu söylüyor.

Ona gore üçlü müzakerelerde yeni bir yol inşa edilmesinden bahsedildi fakat bu plan nihai bir anlaşmaya bağlanmadı.

Bu mevzuya aşağıda Türkiye’nin rolünü anlatırken yeniden değineceğim.
 

 

Karabağ’ın statüsü kilit rolde

Barışın önündeki engellerin dördüncüsü bizce artık kangren haline gelen Karabağ’ın statüsü meselesidir.

Ermenistan başbakanı, Azerbaycan’ın Karabağ’ın statüsünü münakaşaya yanaşmadığını söylüyor.

Nitekim sözde Artsakh Cumhuriyeti Başkanlık Sözcüsü Lusine Avanesyan, 23 Mayıs 20222 tarihinde Ermenistan Basın Ajansına verdiği demeçte, “Karabağ’ın delf-determiasyon hakkının tanınmasının ödün mevzusu yapılamayacağını” söylemiş oldu. 

Azerbaycan ise Karabağ’ın Azerbaycan toprağı bulunduğunu ve irdelemenin 44 günlük harp sonrasında tamamen kapandığını korumak için çaba sarfediyor.

Brüksel’de meydana getirilen dördüncü tur görüşmelerinin arkasından İlham Aliyev kalıcı sulh görüşmelerin başlaması için adım atılmasında aynı fikir olunduğunu açıklarken, Ermenistan bunu yalanlıyor.  

Ermenistan’da hükümet yetkilileri görüşmeler sonucu mühim sorunlarda hiçbir ortak anlaşmaya varılamadığını belirtiyorlar.

Söylediklerine gore Azerbaycan Karabağ’ın statüsünün belirlenmesi mevzusundaki hiçbir öneriyi kabul etmiyor.

Muhalifler Paşinyan’ın masada devamlı tavizler verdiğini be bunun Azerbaycan’ı cesaretlendirdiğini, masada kazanmak için sahada baskı yaptığını iddia ediyor. 

Ermeni muhaliflere gore, Rusya da artık Karabağ’ın statüsü mevzusunda Ermenistan taleplerine destek vermiyor.

Yüzlerce askerin öldüğü son çatışmalardan sonrasında Ermenistan’ın toplantıya çağırdığı Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (CSTO) ise General Stanislav Zav başkanlığında bir soruşturma heyetinin bölgeye gönderilmesini onaylamakla yetindi.

Kremlim sözcü D. Peskov, heyetin üye ülke liderlerine birer rapor sunacağını belirtti. Rusya Dışişleri Bakanlığı da Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki tartışmalı konuların hepsinin yalnız siyasal ve diplomatik yöntemlerle çözülmesini destekledikleri yönünde bir izahat yapmış oldu.

Görüldüğü kadarıyla Ermenistan’ın çağrısıyla toplantı katılan CSTO üyeleri Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya ve Tacikistan zevahiri kurtarmakla yetindiler.

Bu izahat Ermenistan’ı asla memnun etmemiş görünüyor. Bu yüzden olsa gerek bu hafta sonu Ermenistan’ın CSTO’dan ayrılacağına dair bazı haberler patlak verdi.

Bu durumda Ermenistan’ın en hararetli destekçileri, diaspora Ermeni kurumlarının etkilediği ABD ve Avrupa ile sınırı olan kaldı.

Freedom House Başkanı J. Abramowitz Azerbaycan’a çağrıda bulunarak Ermenistan topraklarına ölümcül saldırılarını derhal durdurmaya çağırdı.

ABD Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanı Blinken Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev’i telefonla arayarak Ermenistan-Azerbaycan sınırındaki askeri operasyonlardan kaygı duyduklarını ve düşmanlıklara son verilmesini istedi.

Blinken, Paşinyan’a ise ABD’nin çatışmaların durması için kararlılıkla uğraş vereceğini söylemiş oldu. Macron daha oldukça Azerbaycan’ı suçlasa da ateşkese uyulmasını rica etti.

AB Konseyi Başkanı Michel ise “sulh ve stabiliteye hiçbir alternatif olmadığını, diplomasinin sürmesi icap ettiğini” belirtti.

Gürcistan Devlet Başkanı barışın sürmesi için her türlü katkıyı hayata geçirmeye hazır olduklarını beyan etti. Fakat kimse Karabağ’ın statüsüne değinmedi. 

“Rusya” ile “ABD/Batı” içinde kalan Ermenistan

Bu kayıtsızlık bazı Ermeni Diaspora üyelerini çıldırtıyor. Toplumsal medyada Karabağ mevzusunda Rusya’nın taraf tuttuğuna inanlar epey fazla gözüküyor.

Rusya’nın düzmece bir harp ile tarihte ikinci kez Karabağ’ı Ermenistan’dan alıp Azerbaycan’a verdiğine inanılıyor.

Rusya’ya hiddet dinecek benzer biçimde durmuyor. Paşinyan da Rusya’ya karşı yeterince direnemediği için eleştirilerden nasibini alıyor.

Diasporanın bazı Ermenileri Paşinyan’ın Azerbaycan’a karşı savaşı kaybettiğini, güvenilirliğini yitirdiğini ve derhal çekilme etmesini istiyor.

Paşinyan’ın Ermenistan için bir utanç bulunduğunu toplumsal medyada yazanlar epey fazlalaştı. Paşinyan’ın Ermeni kimliğini yok edeceğini inanların da sesi oldukça çıkıyor.

Bazı Ermeniler ise Ermenistan’ın Rusya’yı daha çok kızdıracak hareketlerden sakınmasını, Rusya Ermenistan’dan çekilirse Ermenistan’ın bağımsızlığının tehlikeye gireceğini kaydediyorlar.

Hatta bu durumda Ermenistan’ın Türkiye’ye bağımlılığının artacağını iddia edenler de azca değil.

Bu görüşü savunanlar, ABD ve Batının güvenilir bağlaşık olmadığında ısrarcılar. Ermenistan’ın için ölümcül olanın ABD ile ortaklık bulunduğunu yazılıp çiziliyor.

Bunlara gore Moskova ile bağlar güçlendirilirse Rusya Ermenistan’ın taleplerine daha sıcak bakacaktır. 

Paşinyan destekçileri ise bugünün muhalifi olan iktidarların son 30 yılda Ermenistan ordusunu güçlendirmek yerine kendi ceplerini doldurduklarını söylüyorlar.

Kamuoyu anketlerine bakılırsa Paşinyan’ın desteği hâlâ koltuğunu koruması için kafi. Sulh isteyen Ermenilerin Paşinyan’ın arkasında durdukları bir gerçek.

Türkiye’nin görevi 

Ayrıca Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 25 Temmuz günü TRT’ye yapmış olduğu bir açıklamada, Ermenistan ile yürütülen normalleşme görüşmelerinde Türkiye’nin kırmızı çizgisinin Azerbaycan bulunduğunu belirtti.

Onlarca defa “ne vakit ki Azerbaycan ile problemler çözülür; kapılar açılır” söylediği de sır değil.

Bilinmiş olduğu benzer biçimde Ermenistan ile Türkiye arasındaki sınır kapısı 1993 yılından beri kapalı bulunuyor.

Cenevre’de meydana getirilen son görüşmelerde Ermenistan tarafı Türkiye ile yürütülen normalleşme müzakerelerinin Azerbaycan’dan bağımsız olması icap ettiğini belirtti fakat bu talep kabul görmeyecek.

Sayın Erdoğan’ın açıklamaları da bu yönde. Şimdiye kadar görüşmelerde varılan en mühim uzlaşı, hava koridorunun kargo taşımacılığına açılması.

Üçüncü bir ülke üstünden kara sınır bağlantısının sağlanması mevzusunda da uzlaşmaya varıldı. Bunlar normal olarak mühim fakat yeterince ilerlemeye işaret etmiyor.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da 21 Temmuz tarihinde TRT’ye yapmış olduğu bir açıklamasında “Biz bir millet iki devletiz. Ermenistan sevse de sevmese de her adımımızı Azerbaycan ile beraber koordine ediyoruz” dedi. 

İşte bu açıklamalar Paşinyan’ın doğru yolda bulunduğunu fakat diaspora Ermenilerin baskıları yüzünden Azerbaycan ile sulh görüşmelerinin sıhhatli yürümediğini gösteriyor.

Türkiye’nin Azerbaycan ile Nahcivan’ı birbirine bağlayacak Zengezur koridoruna oldukça büyük ehemmiyet verdiğini göstermesi de normalleşme sürecine açık ki azca da olsa sekte vuruyor.

Zira bu koridor meselesi hâlâ Ermenistan ile Azerbaycan içinde netliğe kavuşmamış gözüküyor. 

31 Ağustos’ta Brüksel’de meydana getirilen üçlü görüşmeler sonrasında Erdoğan’ı bilgilendiren Aliyev, Zengezur üstünde mutabık kalındığını belirtti.

Geçişlik ve gümrük kontrolüne doğal olarak olmayan bir koridor açılması mevzusunda Azerbaycan ısrar eden. 

Ermenistan Güvenlik Konseyi Sekreteri Armen Grigoyan ise Ermenistan Haber Ajansı’na yapmış olduğu açıklamada müzakerelerde bu mevzuda hiçbir uzlaşma olmadığını deklare etti.

İtiraz tamamen koridora mı yoksa işleyişe mi açık değil. Sadece ifadesinde “Nahcivan ile Azerbaycan içinde bağlantı elde eden bir kara yolu yada ulaşım koridoru” mevzusunda bir antak kalma yok dedi. 

İran’ın Zengezur Koridoru’na itirazı

Ermenistan’ın 2020 ateşkes anlaşmasında karşın bu mevzuda ayak sürümesinin sebeplerinden birisi İran olsa gerek.

İran İslam Cumhuriyeti onlarca kere Nahçıvan ile Azerbaycan içinde direkt bağlantı sağlayacak bir koridorunun açılmasına karşı olduklarını beyan ediyor.

Ayatullah Hamaney de zamanı İran-Ermenistan sınırının kapatılmasını hiçbir şekilde kabul etmeyeceklerini söylüyor. 

Yazımızı Armenian Weekly dergisindeki bir habere yorum yazan Hagop rumuzlu bir Ermeni’nin serzenişi ile son verelim.

Hagop, “Ermenistan’ın ona buna bağımlı olmak yerine bir Mustafa Kemal Atatürk’e ihtiyacı bulunduğunu” yazmış. “Düşmandan öğrenecek oldukça şey var” diye de eklemiş.

 

 

*Bu makalede yer edinen fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

mersin escort antalya escort bursa escort antalya escort istanbul evden eve nakliyat fethiye escort escort bayan