• Pts. Eyl 26th, 2022

İtalya’da sıfır atık modeli | Independent Türkçe

Byadmin

Ağu 27, 2022

“Atık” terimi, yaygın olarak yaşam evresinin sonunda ortaya çıkan değersiz yan ürün olarak adlandırılır ve maddenin uygun yönetim için atılması, depolanması yada yakılması gerekir.

Atık, herhangi bir çağıl vakit toplumunun verimsizliğinin bir sembolü olarak görülür. Tabiat atık üretmez.

Sıfır atık terimi, atığın, ürünün yaşam aşamasının sonunda oluşan değersiz ve kaçınılmaz bir yan ürün olduğu şeklindeki yaygın varsayıma direkt meydan okur.

Bu bölüm, mevzuyla ilgili referans noktalarını ihtiva eder. (Related Nodes field)

Sıfır atık, atıkların üretim ve tüketim faaliyetlerinin ara aşamalarında üretilen “yanlış tahsis edilmiş kaynak” yada “geçiş halindeki kaynak” bulunduğunu ve bu yüzden azaltma, tekrardan kullanma, geri dönüşüm, tekrardan birleştirme yöntemiyle üretim ve tüketim süreçlerine tekrardan sirküle edilmesi icap ettiğini kabul eder, tekrardan satmak, tekrardan tasarlamak yada tekrardan işlemektir.

Sıfır atık, “atığı” bertaraf edilmesi yada yakılması ihtiyaç duyulan bir madde olarak görmez, sadece atığı yine yine kullanılması ihtiyaç duyulan bir kaynak olarak görür.

The Zero Waste International Alliance‘a nazaran sıfır atık; “Ürünlerin, ambalajların ve malzemelerin görevli bir halde üretilmesi, tüketilmesi, tekrardan kullanılması ve geri kazanılması yöntemiyle tüm kaynakların yanmadan ve çevreye yada insan sağlığını tehdit eden toprağa, suya yada havaya boşalım olmadan korunmasıdır.”

Verimli, etkili ve akıllı kentsel atık yönetimi mahalli, ulusal ve Avrupalı karar vericiler için giderek daha çok ehemmiyet kazanıyor.

Vatandaşlar, kentsel atıkların iyi mi yönetildiği ve işlendiğiyle de ilgilenmeye başlarken, sürdürülebilir mevzular genç nesil için son aşama mühim. 

Avrupa da döngüsel iktisat çerçevesi ilgili tüm siyaset kararlarına rehberlik etmiş durumda.

Yeşil Yeni Antak kalma, bilhassa, atık üretimini azaltma ve sıfır atık hedeflerine ulaşılana kadar geri dönüşümü artırma şekilleri de dahil olmak suretiyle, Avrupa ekonomisindeki tüm alanlar için sürdürülebilir uygulamaları teşvik etmeyi amaçlıyor.

Avrupa’da üreticinin sorumluluğunu genişletmek için ambalaj atıkları, tertipli depolamayı gönderilmesini azaltmak için etkin geri dönüşüm oranlarını çoğaltmak ve kafi ayrı toplama oranlarına ulaşmayı hedefliyor.

Sıfır atık stratejisi;

  • Atık oluşmasının önlenmesi (ilk tercih),
  • Ürünlerin tekrardan kullanılması,
  • Miadı dolmadan bazı ürünlerin düşük fiyatta satılması ve gereksinim sahiplerine parasız verilmesi,
  • Atıkların kaynakta ayrıştırılması ve ayrı toplanması (ambalaj atıkları besin atıkları ile karıştırıldığı vakit kalitesi düşer)
  • Atıklardan yeni çıkan ürünler üretilmesi 8gıda atıklarından kompost ve biyogaz üretimi, kağıt atıklardan kağıt, cam atıklardan cam, plastik atıklardan plastik ve metal atıklarından metal üretilmesi)
  • Yakılması ve enerji kazanılması,
  • Son umar depolanması 

Organik atıklar, çoğu zaman besin atığı miktarının göstergesidir ve ilk olarak hanelerin tüketim alışkanlıklarını yansıtır.

Avrupa Döngüsel Iktisat Fiil Planı, atıkları ayrı toplama oranlarını Avrupa kentsel atık sektörünün çevresel performansını artırmada gerçekleştirilecek kilit bir hedef olarak ele alıyor.

AB’nin döngüsel iktisat stratejisi kapsamında kısa sürede revize edilen atık mevzuatının, “biyolojik atıkların hem önlenmesini hem de sürdürülebilir yönetimini yönlendirecek çeşitli hedefler ve hükümler getirdiğini” belirtiliyor.

Yüzde 34’lük bir payla biyo-atık, AB’deki belediye atıklarının en büyük bileşenidir. Biyo-atıkların geri dönüştürülmesi, AB’nin 2035 yılına kadar belediye atıklarının yüzde 65’ini geri dönüştürme hedefini karşılamanın anahtarıdır.

AB devletlerinde her yıl ortalama 88 milyon ton (şahıs başına 173 kilo) besin israf ediliyor.

Sıfır atık stratejisinde verimlilik esastır.

Besin israfını azaltmak, zamanımızın temel zorluklarından biridir ve çevresel, ekonomik, toplumsal ve etik açılardan öncelikli olarak ele alınması gerekir.

Kentsel Atık Yönetimi sektörünün yolsuzluk, fena kamu yönetimi ve hatta atıkların yasadışı taşınması ve bertarafı için yollar oluşturmayı amaçlayan organize suçlardan en oldukça etkilenen sektörlerden biridir.

“Ecomafia” İtalya raporu, 2017 senesinde 28.137 çevre suçu işlendi ve bunların içinde ortalama 8 bini yasadışı atık yönetimiyle ilgiliydi.

Sıfır atık teriminin uygulanmasında hususi taraflar, kamu kurum kuruluşları ve toplumlar dahil tüm iştirakçilerin katılımını gerektirir.

İtalya

60 milyon civarında bir nüfusa haiz İtalya’da il sayısı 107’dir. 

Sıfır Atık İtalya, 2004 senesinde Napoli atık yönetimi krizi esnasında gayri resmi düzeyde başladı. 2004 senesinde kaynak ayırma oranı yüzde 17 idi.

2019’da bu oran yüzde 61,3’tür ve yüzlerce Belediye yılda 100 kilo/kişinin oldukça altında kalan atıklarla (bir çok 50 yaşın altında) yüzde 80 ve hatta yüzde 90’ın üstünde ayırma oranlarına ulaştı. 

İtalya’da tek kullanımlık plastiklerin kullanımı yasaklandı. Sıfır Atık Ambalaj pazarı kuvvetli şekilde destekleniyor. 

İtalya’da 1500’den fazla belediye “kapıdan kapıya” ayrı toplama sistemini kabul etmiş ve uygulamaktadır.

Halihazırda yüzde 55 oranında kaynakta ayrı toplama yapılıyor. Bu belediyelerin yüzde 20’si (300 belediye) yüzde 80’in üstünde kaynakta ayrı toplama yapıyor.

Kapıdan kapıya toplama her tür toplulukta gerçekleşir; Torino eyaletinin tamamı (2,5 milyon nüfus) yüzde 50’nin üstünde kaynakta ayrı toplama oranlarına ulaştı.

İtalya’da atıkları kaynakta ayrı toplama oranları, bölgesel ve il düzeylerinde mühim seviyede değişiyor.

Mesela, ülkenin kuzeydoğu bölgesindeki Veneto, yüzde 73,8 ile en yüksek averaj ayrı toplama oranına sahipken, Sicilya yalnız yüzde 29,5’e haiz, sadece bundan önceki yıla nazaran 7,8 puanlık bir artış söz mevzusu.

Benzer şekilde, il düzeyinde mühim bir değişkenlik söz mevzusu: mesela, Caltanissetta, Sicilya, 2018’de yüzde 43,4’lük ayrı bir toplama oranına ulaşırken, Palermo yalnızca yüzde 19,9’a ulaştı.

Özetlemek gerekirse, kaynakta ayrı toplamada kuzeydeki şehirlerle güneydeki şehirler içinde yar söz mevzusudur. 

Torino kent merkezi kapıdan kapıya kaynakta ayrı toplama başladığından bu yana yalnız 3 yıl içinde yüzde 25’ten neredeyse yüzde 60 ayrı toplamaya ulaştı.

Trento (110 bin nüfus) yada Novara (100 bin nüfus) benzer biçimde öteki şehirler etkisi altına alan kaynakta ayrı toplama oranları elde edildi ve Milan bile kapıdan kapıya kaynakta ayrı toplama halletmeye başladı.

Sıfır Atık Sertifikasyonu, toplam atığın minimum yüzde 90’ının çöp sahalarından uzaklaştırılmasını ve çevresel tesirleri en aza indirmek için başka programların uygulanmasını gerektiren bir tanımlamadır.

İtalya’nın ilk Sıfır Atık projesini başlatan ve sıfır atık sertifikası olan Capannori (50 bin nüfus) belediyesi, kapıdan kapıya ayrı toplama uygulaması yardımıyla 2005’teki yüzde 37’lik ayrı toplamadan 2008’de yüzde 82’ye ulaştı. Avrupa averajı ortalama yüzde 48’dir.

Capannori ve San Francisco’da süpermarketlerde tekrardan kullanılabilir bebek bezleri tanıtılmış ve uygulamaya kondu.

Hedef tek kullanımlık çocuk bezlerine son vermek. 

İtalya’da çöp depolama alanına sıfır atık gönderilmesi planlanıyor. 

Attığın kadar öde (PAYT) ücretlendirmesini uygulamaya konuldu.

PAYT sistemi mühim değişikliği getirildi ve kaynakta ayrıştırma ve toplama oranını yüzde 90’a kadar çıkarıldı. 

Şahıs başına atık oluşması yüzde 57 oranında azaltıldı. 

Ekonomik tesir: Kapıdan kapıya toplama sistemine geçmenin maliyeti tamamen, 16 bin ton atığın bertaraf edilmek yerine geri dönüştürülmesinden elde edilmiş tasarrufla karşılandı.

2007 yılı için toplam 2 milyon 348 milyar euro tutum, vatandaşların faturalarının yüzde 20 oranında azaltılmasına olanak sağlandı.

Çevresel tesir: yalnız yakılan ve şimdi geri dönüştürülen 6 bin ton kağıt ve kartonun geri dönüştürülmesinin etkilerine bakıldığında;

  • 100 bin ağacın kesilmesi,
  • 2,85 milyon litre suyun tüketilmesi (31 bin nüfusa su sağlayacak kadar),
  • 9,1 bin ton sera gazı CO2 emisyonu (680 bin varil petrol emisyonuna eşit), 

önlendi.

İtalya’da yılda 4,6 milyon ton besin atığı (75 kilo/şahıs/yıl) ve 2 milyon ton yeşil atık (32 kilo/şahıs/yıl) oluşuyor.

İtalya’da geri dönüştürülen ve kompostlanan evsel atık yüzdesi 2004’ten 2016’ya iki katından fazla arttı.

1997 ve 2017 içinde, ayrı toplanan organik atık miktarı 10 kat arttı ve 2015’te ortalama 6,1 milyon ton besin ve bahçe atığı İtalyan belediyelerinde ayrı olarak toplandı.

İtalya’da 274 tane kompost tesisi var. Kapasitesi 5,4 milyon ton. Ülkede 52 tane biyogaz tesisi var, toplam kapasitesi 3,3 milyon ton. 

İtalya, kompostlama için gönderilen atıkların en fazla olduğu AB üye ülkeleri içinde ilk sırada içeriyor.

Biyoatık, 2016’da İtalya’da ayrılan tüm evsel atıkların yüzde 41,2’sini oluşturuyordu.

2018’de, tüm MSW’nin yüzde 58’i kaynaktan ayrılmıştı ve Veneto ve Trentino Alto Adige Bölgelerinde ve daha çok olan öteki yedi İtalyan Bölgesinde ortalama yüzde 72’lik zirveler yapmış oldu.

Günümüzde, İtalya’da ortalama 35 milyon nüfus, biyo-atık (besin atıkları ve yeşil atıklar) için yoğun toplama programlarına katılıyor ve ortalama 6,5 milyon ton biyoatığı bertaraftan geri dönüşüme yönlendiriyor.

2015 yılı verilerine nazaran en büyük on tesisin her biri 100 bin ton/yıl kapasiteyi aşıyor ve beraber 2015 senesinde İtalya’da mevcut olan toplam arıtma kapasitesinin 2 milyon tona kadar çıkabiliyor. 
 

1.jpg

Biçim 1. İtalya’da kompost ve biyogaz tesisi

 

İtalya Milan’da mutfakta oluşan biyo-atıklar, kahverengi konteynırlarda yada kompostlanabilir torbalarda biriktiriliyor, koku ve atıksu oluşmasından dolayı rahatsızlığı minimize etmek için hafta iki kez kahverengi atık araçları ile toplanıyor.

Toplanan biyo-atıklar, kompost ve biyometan tesislerine gönderiliyor. 

Besin atıklarının ayrı toplanmasının amacı, bu materyali yakma ve depolama işleminden uzaklaştırmak, biyogaz ve kaliteli kompost üretimi için biyogaz tesisine göndermek. 
  

2.jpg

Biçim 2. Kompostlanabilir besin ve park-bahçe atıkları

 

Mahalli bir atık toplama şirketi olan ASCIT, organik atıkları sık sık kapıdan kapıya toplamakta ve ildeki bir kompost tesisine göndermektedir.

2010 senesinde Capannori’deki kamu kantinlerine belediye tarafınca Joraform kompost makineleri temin edildi.

Bu, organik atıkların toplanması, taşınması ve işlenmesi maliyetlerinin yüzde 30 ila 70 oranında azaltılmasına destek oldu.

Site, okul, restoran, işyerleri, apartman, müstakil binalar ve benzerleri benzer biçimde bahçesi yada kafi alanı olan yerlerde bio-atıklar için ev tipi kompost ünitesi var.

Ev tipi kompost meydana getiren hanelere teşvik olarak atık tarifelerinde yüzde 10 indirim yapılıyor ve anlık kontroller hanelerin yüzde 96’sının kompostlarını doğru işletildiğini gösteriyor.

Bölgede bir biyometanizasyon tesisi şu anda planlama ve danışma aşamasında.

Kilit başarı faktörleri, vatandaşlarla yoğun kontakt (uygulamadan ilkin ve sonrasında) ve toplanan akışların kalitesine odaklanmaktı: içeriğin denetlenmesine müsaade eden saydam bir poşet, 24 eğitimli personel tarafınca kalite kontrolleri ve düzensizlikler durumunda yaptırımlar uygulandı.

Kamu şirketi Contarina, Şimal İtalya’daki Priula ve Treviso bölgelerindeki atık yönetiminden görevli olup, 50 belediyeye ve 554 binden fazla nüfusa hizmet veriyor. 

Contarina şirketi, 2000’li yıllarda şahıs başına atık üretimi 217 kilo/şahıs/yıl ile 2017 senesinde bu kıymet şahıs başına atık miktarı 58 kilo/şahıs/yıla düştü.

Kaynakta ayrı toplama ve geri dönüşüm 2000’li yıllarda yüzde 27’lerde iken 2017 senesinde bu oran yüzde 85’e çıktı (Biçim 3).
 

 

3-.jpg

Biçim 3. İtalya ve Veneto bölgesinde geri dönüşüm oranları

 

İtalya’da bio-atıklardan solucan metodu ile kompost üretilmektedir. 
 

4.jpg

Biçim 4. Solucanlarla kompost üretimi

 

Netice olarak, Capannori’de, kaynakta ayrı atık toplama oranı yüzde 85’e ulaştı. Bazı belediyelerde bu oran yüzde 90.

Çöp depolama alanına gönderilen atık miktarı yüzde 10 ila yüzde 15 içinde değişiyor.

Atık sektörlerinde verimliliğin, sürdürülebilirliğin ve akıllılığın sağlanmasında toplumsal, ekonomik ve politik kurumların önemini daha da ortaya koyuyor.

İtalya’da toplama, taşıma, geri dönüşüm ve yeni ürünleri alternatif hammadde olarak akıllı uygulamalarla yapılıyor. 

 

 

*Bu makalede yer edinen fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

mersin escort antalya escort bursa escort antalya escort istanbul evden eve nakliyat fethiye escort escort bayan