• Per. Ara 1st, 2022

Sel felaketini karşı bioswale ve yağmur bahçeleri uygulamaları (2)

Byadmin

Eki 10, 2022

Bioswales/biyo-hendekler/yağmur bahçeleri, yağmur suyunu yeraltı suyu tablasına şarj ederken, yağmur suyunun akış hızını yavaşlatmada ve suyu temizlemede en etkili yeşil altyapı uygulamasıdır.

Cadde ve sokaklarda yanlış ağaçlandırma uygulaması ile ağaçlar yağmur suyuna özlem kalmaktadır (Biçim 1). Bu tür ağaçlandırma emek vermesi ile ağaçların yağmur suyu almaları ve yağmur suyunun toprakla buluşması mümkün değildir.

Cadde, sokak ve meydanlarda ağaçlandırmada ağaçların çevresi beton yığınları ile yükseltilirse yağmur suyunun ağaca yetişmesi önlenir ve can ağaçlar yavaş yavaş kurur.

Şehirlerde yağmur suyunu toprakla buluşturmayan ağaçlandırma ve çalılandırma yapılmamalı. 
 

1.JPG

Biçim 1. Cadde, meydan, sokak ve orta refüjlerde yağmur suyuna özlem ağaçlandırma uygulaması

 

Biçim 1‘de görüldüğü benzer biçimde yağmur suyuna özlem ağaçlandırma ve çalılandırma emek vermesi. Ağaçları ve çalıları beton yığınlarına hapsetmeyelim.

Ağaçlarında, çalılarında suya ihtiyacı var. Çevresi betonlaştırılan ağaçlandırmanın işletme maliyeti fazlaca oldukça yüksek olur.

Sokaklara, caddelere, meydanlara, otoyollara ve kaldırımlara ağaçlar dikerek bioswales/biyo-hendekler/yağmur bahçeleri oluşturuluyor.

Dikilen ağaçların yada mevcut ağaçların çevresinde ‘geçirgen’ yüzey alanını oluşturularak daha çok yağmur suyunun toprağa emilmesi, ağacın kafi su alması ve yeraltı suyunu beslemesi sağlanabilir.

Şehirlerde yağmur suyunu toplayan, göllenmeleri önleyen, akışını kolaylaştıran ve yeraltı suyunu besleyen bioswale/biyo-hendek/yağmur bahçesi ağaçlandırma uygulaması kesitleri Biçim 2‘de verilmiştir.

Şehirlerde ergonomik yağmur bahçeleri/bioswales/biyo-hendekler sel suyu göllenmesini ve sel suyu baskınlarını önler.
 

2.JPG

Biçim 2. Şehirlerde ağaçlandırma çalışmalarında bioswale/biyo-hendek uygulaması

 

Şehirlerde sel baskınlarını ve göllenmeleri önlemek, yağmur suyunu toprağa doğru dren etmek, toprağın nemli ve canlı kalmasını sağlamak ve yeşil altyapıyı geliştirmek amacıyla su baskınlarının ve göllenmelerin olduğu bölgelere bioswales/biyo-hendekler/yağmur bahçeleri yapılır. 

Şehirlerde kuşların, kelebeklerin ve arıların uçmasını ve bitkilere konmasını ve evlatların öten kuşları, uçan kelebekleri ve kuşları görmesini istiyorsanız yağmur bahçeleri/bioswales/biyo-hendekler yapılmalı.

Biyo-hendekler, muhteşem tabiat filtreleme özelliğine haizdir. Yağmur suyu ile gelen mikroplastiklerin yüzde 90’ı organik biyo-hendek sistemleri ile giderilir. 

Yağmur bahçelerinde çim ekilmez. Bölgenin kuraklığa dirençli organik nebat örtüsü ekilir. 

New York Şehrinde 12 bin tane Yağmur bahçesi (bioswale) var. Türkiye’deki hangi şehirde ne kadar yağmur bahçesi/bioswale/biyo-hendek var?

2012 senesinde New York’da 187 milyon dolar kaynak aktararak bioswales/yağmur bahçesi yeşil altyapı çalışmasını başlatmıştır. Ve bundan “Yılda 400 milyon dolar ek kıymet elde edeceği tahmin edilmektedir”.

Bu bölüm, mevzuyla ilgili referans noktalarını ihtiva eder. (Related Nodes field)

Yağmur bahçelerinin/bioswales/biyo-hendeklerin olduğu şehirlerde yollar deterjanlı su ile yıkanmaz. Deterjanlı su hem yollara hemde yağmur bahçelerine zarar verir.

Meydanlar, yollar, otoparklar, orta refüjler ve caddeler yağmur bahçesi yada bioswale/biyo-hendek olacak şekilde tasarlanmalı.

Aksi durumda sokaklar sular altında duracak ve sel felaketi tesiri oldukça yüksek olacaktır. Bioswale/biyo hendek, iklim değişikliğinin etkileriyle savaşım etmek için mükemmel bir yoldur.

Bioswales/bio-hendek/yağmur bahçeleri uygulamasında kamulaştırma maliyetini ve suyun buharlaşmasını sıfırdır.

Lynn Capouya Peyzaj Mimarlığı tarafınca oluşturulan açık otoparklarda Bioswales/biyo-hendekler uygulaması Biçim 3‘de verilmiştir. 
   

3--.JPG

Biçim 3. Otoparklarda bioswales uygulamaları

 

Yağmur bahçesine/bioswale/biyo-hendeğe dönüştürülmüş orta refüjler yollarda suların göllenmesini önler.

Yağmur suyunun akış yönünde yol ile refüj aynı seviyede olmalı ki yağmur suyu, bioswalelerde toplansın. Böylece yağmur suyu;

  • Bioswaleleslere akar.
  • Yollarda göllenme önlenir.
  • Sel vakası minimum olur. 

Orta refüjlerde ergonomik uygulama örnekleri Biçim 4’de verilmiştir. 
   

4-.JPG

Biçim 4. Orta refüjlerde bioswale uygulamaları ve kesit

 

Bir arenada yeşil çatı uygulaması ile yağmur suyunun çatıdan hasat edilmesi ve açık otoparkta ise yağmur suyunu çevreyle uyumlu yönlendiren bioswales/biyo-hendekler uygulaması Biçim 5’de verilmiştir.
 

5.JPG

Biçim 5. Arenada yeşil çatı uygulaması çatılardan ve bioswale/biyo-hendek ile otoparktan yağmur suyunun hasat edilmesi

 

Bioswale uygulaması ve yararları;

  • Mükemmel görüntü oluşturur 
  • Sel riskini azaltmaya destek sağlar.
  • Kirliliği azaltır
  • Biyoçeşitliliğe yarar sağlar.
  • Kamu güvenliğini artırır.
  • Yaban hayatına katkı verir. 

Amsterdam’da yağmur suyunun toprakla buluşmasını elde eden bioswales/biyo-hendek uygulamasına güzel bir örnek Biçim 6‘da verilmiştir. 
   

6.JPG

Biçim 6. Cadde ile kaldırım arası bioswale/biyo-hendek uygulaması 

 

Yağmur bahçeleri istenirse fazlaca yerde uygulanır. Yağmur bahçesine/bioswale/biyo-hendeğe dönüştürülmüş dönel kavşak uygulaması Biçim 7‘de verilmiştir.
 

7.JPG

Biçim 7. Dönel kavşakta bioswale uygulaması

 

Ufak ölçekli: yeşil toplu taşıma durakları, çatılara yağan yağmur suyunu toprakla bir araya getiriyor, sürdürülebilir hareketliliği, tabiat temelli çözümleri bir araya getiriyor. Şehirleri daha keyifli yaşanabilir hale getiriyor ve iklim değişikliğiyle mücadeleye destek oluyor (Biçim 8).
   

8.jpg

Biçim 8. Metro duraklarında yağmur suyunu toprakla buluşturan bioswale uygulama

 

Biyoswaleslerin dördü, kaldırımda yer aldıkları ve kaldırım kesimli giriş ve çıkışları ihtiva ettiği için “yol hakkı biyoswales” olarak adlandırılır (Biçim 9a).

“Yağmur suyu yeşil sokakları” olarak adlandırılan geri kalan üç biyoswales daha büyüktür ve yağmur suyunun bahçeye girmesi için 90 derecelik bir dönüş yapmasını gerektirmek yerine yağmur suyunun bahçeye daha direkt girebilmesi için sokağa doğru uzatılmıştır (Biçim 9b).
 

9.JPG

Biçim 9.Yol Kenarlarında bioswale uygulaması 

 

Yağmur bahçesi/bioswale/biyo-hendeğinin ve lalelerin olduğu, kelebeklerin/arıların konduğu yollarda/caddelerde yürünebilir yolları ve bisiklet yolları olsaydı orada bisiklet sürmek ve yürümek daha keyifli olurdu.
 

10.JPG

Biçim 10. Bioswales için hangi bakım gerektirir

   

Herhangi bir dikim benzer biçimde, bir bioswale yoğun büyümeyi sürdürmek için periyodik biçme, çalıları yada ağaçları budama yada tekrardan tohumlama/tekrardan dikme alanları gerektirebilir. Bunun ötesinde, bir bioswale etkinliğini sürdürmek için desteğe gereksinim duyar:

  • Çöp ve kalıntılarının alınmalı.
  • Yabani otları temizlenmeli.
  • Bitkileri hastalık emareleri açısından denetim edilmeli ve endişeler giderilmeli.
  • Verimli çalıştığından güvenilir olmak için kapasitesi kontrol edilmeli.
  • Tortu ve öteki engellemeler kaldırılmalı.
  • Bitkilerin kirletici maddeleri ne kadar iyi yakaladığını görmek için toprak ara sıra kontrol edilmeli.
  • Zaman içinde, biriken çamuru çıkarmak ve ekimleri değiştirebilmek için biyolojik hendek tabanının tesviye edilmesi gerekebilir.
  • Birçok organik bileşik zaman içinde bozulur; bioswales bu malzemelerin su yollarında akışını yavaşlatır ve önlemesi gerekir. 
  • Patojenler, mikroorganizmaların hedefi haline gelene kadar yeterince uzun süre gıda kaynağından yoksun bırakabilir.
  • Fosfatlı ve nitratlı inorganik bileşikler, spesifik bioswale bitkileri tarafınca emilir.

İngiltere, Sheffield, kamusal alanı iyileştirmek ve sel riskini azaltmak için “Griden Yeşile” projesinin bir parçası olarak bir takım bioswale yapılmaktadır.

Montreal’de yağmur suyu bahçesi uygulaması ile yeni bir habitat ortamı oluşturulmaktadır.
 

11.JPG

Biçim 11. Yağmur bahçesi

 

Bioswales, suyu korumak, su standardını iyileştirmek, su yollarındaki kirliliği en aza indirmek ve betonlaşmaya dur demek ve biyolojik çeşitliliği geliştirmek için bir yol sağlar.
 

12.JPG

Biçim 12. Bioswale uygulaması

 

Son söz

Nebat örtüsü, düşük büyüyen otlar kadar kolay olabilir yada daha uzun büyüyen bitkiler, süs bitkileri, çalılar ve ağaçlarla mahalli manzarayı yansıtan minyatür bir ekosistem kadar karmaşık olabilir.

Bölgeye organik olarak dayanıklı olacakları ve daha azca bakım gerektirmeleri gerektiği için mahalli bitkiler çoğu zaman tercih edilir.

Bir bioswale’in etkili olması için doğru oranda eğime ihtiyacı vardır (fazlaca azca ve akış havuzları). Fazlaca fazla ve akış, biyolojik bataklıktan geçerken suyun “temizlenmesine” izin vermeyecek kadar süratli olacaktır – ve süratli hareket eden sulardan meydana gelen aşınma olasılığı yüksektir.

Kararsız topraklar bir bioswale’i destekleyemeyebilir. Kil içinde ne olduğu fazlaca fazla olan topraklar, suyun toprağa etkili bir halde sızmasına izin vermez.

Bioswale, şiddetli yağışlar esnasında yada sonrasında sel riskini azaltmak amacıyla çoğu zaman yollara yakın kentsel bölgelerde bulunan doğrusal, içi bitkilendirilmiş ve alçak eğimli bir çukurdur.

Biyo-hendek, yüzey su kaçaklarını emer, meblağ ve iletir. Bunun yanı sıra su nebat örtüsü ve toprak katmandan sızarken kirletici maddeleri ve tortuları da temizler.

Bioswale/biyo-hendeği nebat örtüsü seçeneği için farklılık izah edebilir sadece derin köklü yerli bitkiler yaygındır ve tercih edilir.

Kuraklıkla ve biyolojik çeşitlilik kaybıyla savaşım etmek için bioswales/bio-hendek/yağmur bahçeleri yapılır.

İnsanlara bahçelerinde su dokunabilecek ve akıntıyı önleyebilecek bioswales/biohendekler yapmaları tavsiye edilmeli. Bu bununla beraber birçok canlı için yaşam alanı oluşturacaktır.

Birleşik Krallık’ta 400 bin hektarlık iç bahçeler var – ülkenin tüm büyük tabiat rezervlerinin toplamından fazlaca daha fazlasını kapsayan geniş bir alan – ve yardım etmek için büyük bir potansiyele sahipler. İç içe geçmiş iklim ve tabiat krizleriyle savaşım ediliyor.

Her canlının suya ihtiyacı var. Yusufçuklar ve kızböcekleri, çimen yılanları, kirpiler, tilkiler, kelebekler ve kuşların hepsinin hayatta kalmak için suya ihtiyacı vardır.
 

13.JPG

Biçim 13. Bioswale ve Kelebek

 

Bioswales/biyo-hendekler yağmur suyu yakalar, kanalizasyona karışmasını ve kanalizasyonda aşırı su yükü oluşmasını önler. Kanalizasyonda yağmur suyu miktarını sınırlandırılmasına destek sağlar.

Atıksu arıtma tesisine yağmur suyu taşınmasını minimize edilir. Yağmurlu havalarda yağmur suyundan dolayı arıtma tesislerinde işletme problemi minimize edilir. 

Biyo-hendekler organik, ekonomik ve ergonomik yağmur suyu toplama yapılarıdır. 
 

 

 

*Bu makalede yer edinen fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

mersin escort antalya escort bursa escort antalya escort istanbul evden eve nakliyat fethiye escort escort bayan