• Per. Ara 1st, 2022

Suriye’de Türkiye’nin denetim etmiş olduğu bölgelerde yaşanmış olan çatışmalar

Byadmin

Eki 19, 2022

Türkiye tarafınca Suriye’de denetim etmiş olduğu bölgelerde kurulan ve ordu olarak adlandırılan Suriye Ulusal Ordusu (SMO) denilen yapı aslına bakarsak bir ordu değil. Bu yapı birbirinden bağımsız, her grubun kendi lideri, kendi karargahı olan ve denetim ettikleri kendilerine ilişik bölgeleri olan bir yapı.

Türkiye, bir taraftan Suriye hükümeti ile alt kademede görüşmeler yaparken ve Esad’la görüşmelerin olacağını açıklarken, bir taraftan da bu yapıları birleştirip bir ordu ortaya çıkarmak istiyor fakat bu yapıların kendi aralarında anlaşamamaları yüzünden bu mümkün olmuyor.

SMO denilen yapının en kuvvetli bileşenlerinden birisi Şam Cephesi ya da Levant Cephesi olarak malum grup. Birkaç değişik Arap grubun bir araya gelmesi ile oluşan bu grubun liderleri, Türkiye’nin bölgedeki Türkleştirme ve Türkmenleri kayıran birleşme çabalarından memnun değillerdi ve Türkiye ile araları birazcık soğuktu.

Son zamanlarda bilhassa de Türkiye’nin muhaliflerin Esad’la görüşmesi icap ettiğini açıklamasından sonrasında bu grupla Türkiye’nin arası birazcık daha bozuldu ve bu grupla kayıtsız şartsız Türkiye yanlısı olan Türkmenlerin başını çekmiş olduğu gruplar içinde gerginlikler çıkmaya başladı.

Ebu Ghannoum olarak da malum aktivist/gazeteci Muhammed Abdul Latif ve hamile eşi, 7 Ekim’de kimliği belirsiz silahlı kişiler tarafınca El Bab’da öldürüldü.

Bab’daki askeri polisin de katılmış olduğu soruşturmada Muhammed Abdul Latif’i öldüren iki kişinin Hamza Tugayı mensubu oldukları tespit edildi.

Bölgedeki kaynaklara nazaran, Bab’daki askeri polis, katliam, Hamza Tugayı içinde el-Diri olarak da malum Ebu Sultan el-Kadri’ye bağlı iki şahıs tarafınca işlenmişti.

Bölgedeki kaynakların aktardığına nazaran, cinayetten bir ay kadar ilkin, cinayetten görevli gösterilen Hamza Tugayı komutanlarından Ebu Sultan el-Kadri ile eşi ile beraber öldürülen Muhammed Abdul Latif içinde, Ebu Sultan el-Kadri’nin uyuşturucu ile savaşım birimi komutanının evini basması mevzusunda bir ihtilaf çıkmıştı.

Muhammed Abdul Latif bu mevzuda Ebu Sulatn el-Kadri’ye bazı suçlamalarda bulunmuştu ve hemen sonra iki taraf barıştırılmıştı.
 

2.jpg

Muhammed Abdul Latif (başlangıcında puşi olan) ve Ebu Sultan el-Kadri, 13 Eylül’de barışırken / Fotoğraf: Toplumsal medya

 

10 Ekim Pazartesi günü, cinayetin Ebu Sultan el-Kadri’ye bağlı iki şahıs tarafınca işlendiği ortaya çıkmasından sonrasında Şam Cephesi bu kişileri tutuklamak istedi ve bu kişilerin teslim olmayı reddetmesi üstüne çatışma çıktı.

Bunun üstüne Şam Cephesi, Hamza Tugayına karşı hücum başlattı ve Hamza Tugayı’nı Bab’dan ve bölgede denetim etmiş olduğu bazı köylerden çıkardı, Bab’daki karargahını ele geçirdi.

11 Ekim Salı günü de Şam Cephesi, Bab’dan sonrasında Afrin kırsalındaki Bablit köyünde Hamza Tümenine ilişik bölgeleri ve askeri teçhizatı ele geçirdi.

Salı akşamı, Suriye’nin İdlib vilayetinin bir kısmını denetim edip orada hükümetini kurmuş olan ve  BM tarafınca terörist teşkilat kabul edilen Kurul Tahrir el-Şam (HTŞ), Hamza Tugayı’na yardım etmek için İdlib’den gelip Afrin’e girdi ve Afrin’in kontrolünü ele geçirdi. HTŞ Afrin’e gelirken bölgede bulunan TSK unsurları bölgeden birazcık daha güneye kaydırıldı.

Yaşanmış olan çatışmalarda Sultan Süleyman Şah tümeni adlı grup Hamza Tümeni’nin yanında yer alırken, Harakat al-Tahrir vel-Bina adlı grup da Şam cephesinin yanında yer aldı.

Afrin’de yaşanmış olan çatışmalarda 9 sivil sivil öldü minimum üç sivil de yaralandı. HTŞ’nin Afrin’e girmesi ile Şam Cephesi ciddi bir çatışmaya girmeden Afrin’den İzzaz’a çekildi.

Şam Cephesi’nin çekilmesi ve HTŞ ve SMO bileşeni Sultan Süleyman Şah tugayının Afrin’e girmesi sonrası Afrin’e giren bazı militanlar şehirdeki dükkanları yağmaladığı görüntüler toplumsal medyada paylaşıldı.
 

3.jpg

HTŞ’nin lideri Muhammed Golani Afrin’de (ortadaki) / Fotoğraf: Twitter

 

HTŞ Afrin’den sonrasında ağır silahları ile İzzaz’a yöneldi ve Kefr Cenne köyüne kadar gitti. Kefr Cenne köyünde HTŞ’nin yolu kesildi ve iki taraf içinde görüşmeler yapılmaya başlandı.

Cuma günü iki taraf içinde başlamış olan görüşmelerin Cumartesi günü antak kalma ile sonuçlandığı açıklandı.

Varılan anlaşmaya nazaran HTŞ Afrin’den çekilecek ve Afrin’e Türkiye’nin emrindeki SMO bileşenlerinden Ahrar el-şam girecekti.

Bu mevzuda antak kalma sağlandı dense de sahada değişen bir şey olamdı. HTŞ, Afrin’den ve İzzaz’a girmek için geldiği Kefr Cenne köyünden ayrılmadı ve pazartesi günü Kefr Cenne köyünde HTŞ işe Şam Cephesi içinde tekrardan çatışmalar başladı ve HTŞ köyü ele geçirdi ve İzzaz’a 3 Km kadar yaklaştı.

Suriye’de Türkiye’nin kontrolünde olan bölgelerde bunlar yaşanırken Türk yetkililerden bu mevzuda bir izahat gelmemesi, HTŞ’nin Türkiye’nin denetim etmiş olduğu Afrin’e girmesi ve İzzazâ girmek suretiyle olması mevzusunda Türkiye’nin ses çıkarmaması ve bu vakalar tüm dünya medyasında yer alırken Türkiye’de hükümet yanlısı medyanın bu vakaları görmezden gelmesi sual işaretlerine niçin oldu.

Türkiye’de yetkililer niçin suskun?

Yazının başlangıcında da belirttiğim benzer biçimde, Türkiye hükümeti Şam Cephesi grubundan memnun değil ve bu gurubu pasifize edip dağılmasını istiyor fakat Türkiye bu grubu direk karşısına almak istemiyor.

Daha ilkin de üyelerinin çeşitli suçlara bulaştığı SMO bileşeni olan Şuheda el-Şarkiye adlı bir grupla yaşanmış olan ihtilaf sonucu grup dağılmış, grubun bazı üyeleri HTŞ ve öteki gruplara katılmıştı.

Şam Cephesi bölgedeki en kuvvetli gruplardan olduğundan baskı ile dağıtmak mümkün değil, Türkiye’nin emrindeki öteki SMO bileşenlerinin bu grubu ortadan kaldırma imkanı yok, geriye HTŞ’nin bu gruba baskı yapmış olup dağıtması ya da en azından bazı şartları kabul etmesini sağlamak kalıyor.

Türkiye’nin HTŞ’nin Türkiye sınırına kadar gelmesine ses çıkarmaması, yetkililerin bu mevzuda izahat yapmaması ve hükümete bağlı medyanın bu yaşananları görmezden gelmesinin sebebi bu olduğu anlaşılıyor. HTŞ’nin Türkiye’ye karşın Afrin’i alıp İzzaz’a yönelmesi düşünülemez.
 

4.jpg

İzzaz’da HTŞ’ye karşı meydana getirilen gösteriler / Fotoğraf: Twitter

 

HTŞ’nin Türkiye’nin elindeki bölgelere girmesi planında hesaba katılmayan bir şey var oda Türkiye’nin Suriye’de denetim etmiş olduğu bölgelerde yaşayan halkın büyük çoğunluğunun o bölgelerde HTŞ’yi istemediğidir.

HTŞ’nin bölgelerine girmelerine karşı pazar günü Türkiye’nin kontol etmiş olduğu bölgelerde protesto gösterileri düzenlendi ve  İzzaz’a gitmek isteyen bir HTŞ konvoyuna izin verilmedi.  

İzzaz’da meydana getirilen gösterilerde HTŞ’ye karşı seferberlik çağrısı yapılmış oldu ve bazı siviller HTŞ’ye karşı savaşmak için bölgedeki silahlı grupalra katılı.

HTŞ, İdlib’de denetim etmiş olduğu bölgelerde yasakçı ve katı bir şeriat rejimi uyguladığı için halk HTŞ’yi kendi bölgelerinde istemiyor. HTŞ’nin katı kurallarından memnun olmayanlar, bilhassa gençler HTŞ bölgesinden başka bölgelere kaçıyor.

Kilis’te yaşayan Suriyeli siyasal aktivist Mahmoud Musa, bölgede yaşanmış olan çatışmaların nedenini şu şekilde deklare etti:

Türkiye’nin kontol etmiş olduğu bölgelerde SMO bileşenleri içinde yasadışılık kontol edilemez düzeye çıkmış durumda, uyuşturucudan tutun haraç almaya, fidye için adam kaçırmaya hatta cinayetlere kadar her şey oluyor. Türkiye bundan memnun değil ve başına emir yapıları birleştirip tertipli bir yapı oluşturmak istiyor fakat şimdiye kadar bunu yapamdı. HTŞ bölgesinde tek güç olduğundan durum birazcık daha tertipli, emri altındaki grupları denetim edemeyen Türkiye, bu mevzuda HTŞ’in bu bölgeleri almasına göz yumuyor, burada amaç bu grupların bir aaya gelip birleşmesini sağlamak, bu ya değişik bir ad ile olur ya da HTŞ’ye katılarak olur.

Gaziantep’te yaşayan Suriyeli gazeteci Hosssam Jazmatti, Feysbuk sayfasında yapmış olduğu açıklamada, yaşananların HTŞ’yi muhaliflerin denetim etmiş olduğu tüm bölgeleri ele geçirme girişimi olduğu söylemiş oldu:

Yaşanmakta olanlar, Kurul Tahrir el-Şam’ın kontrolü dışındaki bölgeleri yumuşak güçle tamamen ele geçirmek  için meydana getirilen bir girişimidir ve böylece terörist olarak sınıflandırılan bu zalim grup, devrim güçlerinin tek temsilcisi haline gelecektir bu durum stratejik olarak oldukça tehlikelidir.

Bu yazının yazıldığ pazartesi akşamı İzzaz’da halk HTŞ’nin girişini engellemek için yolları kapatıp kaygı ile beklerken Bab’da da HTŞ’ye karşı gösteriler yapılıyordu.

 

*Bu makalede yer edinen fikirler yazara aittir ve Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

mersin escort antalya escort bursa escort antalya escort istanbul evden eve nakliyat fethiye escort escort bayan